Ulaş Kökçe Sordu; Mustafa Gönenç cevapladı… 02-06-2010 - 00-00-00(02-06-2010 - 00-00-00)

---

Ulaş Kökçe Sordu; Mustafa Gönenç cevapladı…

 

MİNİBÜSÇÜLER ODASI BAŞKANI MUSTAFA GÖNENÇ:

 

“MİNİBÜSLERE TAKSİ MUAMELESİ YAPILMASIN”

 

Antalya Minibüsçüler Odası Başkanı Mustafa Gönenç ile Antalya trafiğinin demirbaşı olan minibüsleri masaya yatırdık. AB uyum yasaları gereği 2012 yılında trafikten kalkma ihtimali olan minibüs esnafı karanlık bir çıkmazda… Çözüm konusunda ne Otobüsçüler ne de Büyükşehir Belediyesi ile bir yere varılmış değil…

 

Trafiğin çileli şoförlerini temsilen sorularımızı yanıtlayan Mustafa Gönenç’e minibüs hatlarındaki sorunları, yaklaşan ‘Halk Kart’ uygulamasını, Antalya halkından beklenti ve isteklerini sizler için sorduk…

 

  

 

ULAŞ KÖKÇE

ulaskokce@gmail.com

 

Ulaş Kökçe

Yeni güzergâh belirlenirken neleri dikkate alıyorsunuz? Ana kriterler neler?

Mustafa Gönenç

İlgili yörenin muhtarları bölgenin ihtiyaçlarını dikkate alarak belediye dilekçe verirler.

 

Biz de odamızın yetki ve imkânları doğrultusunda bu talepleri karşılayacak bir güzergah hattı oluşturmaya çalışıyoruz.

 

Tabi bir hat oluşturulması için o bölgede 50 ile 100 yolcu kapasitesinin olması gerekiyor.

 

Ne var ki bu kriterler uygulanmıyor. Hatır ilişkileri neticesinde günde bir kişi de olsa yeni hatların açıldığı oluyor. Bu konu bizi üzen en büyük sorunların başında geliyor.

 

Çünkü biz yeni bir hat açtığımız zaman orası gelişiyor, yolcu sayısı artıyor, değer kazanıyor. Antalya’daki yapılmış olan hatların çoğu maalesef mantık dışı hatlar.

 

 

 

 

Ulaş Kökçe

 

Bir de hali hazırdaki hatların bazılarında çok fazla yakın mahalle ve sokaklardan geçtiği için seyahat süresinin fazladan uzaması söz konusu. Bu konu hakkında neler söyleyeceksiniz?

 

Mustafa Gönenç

 

Biz buna zigzaglı hatlar olarak isimlendiriyoruz. Bu konu oda olarak en çok rahatsız olduğumuz şikâyet aldığımız konuların başında geliyor. Vatandaşlarımız bu konuda çok haklılar. Gerçek hatlar arasında 350 metre olması gerekiyor.

 

Ancak Antalya’da buna imkân tanıyacak yol yok. Ulaşım ve yerleşim imarı yapılmadığı için bu tür sorunlar da kaçınılmaz oluyor.

 

Çünkü Antalya’da ana arterler yok, bu yüzden kaçınılmaz olarak da hatlar mahalle arası dediğimiz güzergâhlara kaymak zorunda kalıyor.

 

Vatandaşlarımız geçmişte hatalı yapılan imar planlarının ceremesini çekiyor.

 

 

 

 

Ulaş Kökçe

Trafiğin her anından haberdar olan bir oda olarak çözüm ne olmalı?

 

Mustafa Gönenç

 

Sıfırdan yeni güzergâhların belirlenmesi lazım. Elbette hali hazırda doğru hatlar bulunuyor ancak bugün eğer ihtiyaç ve beklentilere uygun yeniden bir master ulaşım planı yapılsa şu anki hatların yüzde 80’i ortadan kalkar.

 

Geçmiş zamanlarda hatır ilişkileri nedeniyle o kadar saçma sapan hatlar yapılmış ki bazen daire çizen hatlar bile oluyor.

 

Bizim bu konuda oda olarak bir yaptırımımız yok. Belediye’den bir istek geldiği zaman bunu uygulamaya çalışıyoruz.

 

Ne var ki vatandaşımız bu hatları bizim belirlediğimizi sanıp şikâyetlerini bize iletiyorlar. Arada kalan ve eli kolu bağlı olan ise biz oluyoruz.

 

Büyükşehir belediyesinin bu konuda çok ciddi bir çalışması var. 30 Haziran’a kadar bütün hatlar tek tek belirlenip, gözden geçecek ve iki yıl içinde Antalya Ulaşım Master Planına kavuşacak.

 

Bu yapılırsa Antalya’ya şimdiki belediye büyük bir hizmet etmiş olacak. Hasan Subaşı, Bekir Kumbul ve Menderes Türel döneminden beri var olan bu sorun inşallah son bulacak.

 

Eğer Mustafa Akaydın bey, bu projeyi uygulayabilirse güzergah başta olmak üzere pek çok sorun ortadan kalkacağı gibi hatlardaki yolcuların yoğunluğu, kapasitesi vb. gibi pek çok sayısal bilgiye de ulaşılabilecek.

 

Yani kısacası Antalya’nın ulaşım haritasının fotoğrafı çekilecek. Çözüm yolları daha kolay görülebilecek.

 

 

 

 

Ulaş Kökçe

Antalya’nın en çok şikâyet edilen odalarının başında geliyorsunuz.  Minibüs esnafının tek sıkıntısı güzergâh sorunları ya da yanlış hatlardan mı kaynaklanıyor?

Mustafa Gönenç

Evet, Antalya’nın bu anlamda ciddi sorunları var ancak, insanımızın kafasında da toplu taşıma bilinci hala oturmuş değil. Bunun eksikliğini yaşıyoruz birazda.

 

Bizim vatandaşımız minibüsten taksi hizmeti bekliyor. İnsanlar 300-400 metre yürümeyi büyük bir zahmet olarak görüyor.

 

Minibüsler yolcunun evine kadar girebilse hayır demeyecek insanlarımız var. Toplu taşımacılık fedakârlık ister, karşılıklı anlayış ister ama maalesef Antalya halkında bunu göremiyoruz.

 

 

Ulaş Kökçe

Tüm bunların dışında ek olarak tarafınıza gelen diğer şikâyetler neler? Oda olarak bu konuda neler yapıyorsunuz?

Mustafa Gönenç

Durağın olmadığı yerde duran diyen var, duraksız yerde de dursun isteyen var. Duraksız yerde yolcu aldı da indirirken duraksız yer de beni indirmedi diyen gibi pek çok kişiden pek çok farklı şikâyet ve istek tarafımıza iletiliyor.

 

Gelen tüm şikâyetleri sınıflandırıp eğitim seminerleri düzenliyoruz. Şoförlerimize iletişim ve psikoloji alanları başta olmak üzere pek çok konuda üniversite hocalarından dersler veriyoruz.

 

Ayrıca durakta yolcu alınması, trafik kurallarına uyulması ve yolculara nazik davranılması vb. gibi konuları ele alan bir klip de hazırlayıp bunu şoför arkadaşlarımızla paylaştık.

 

Minibüsçü Esnafının halk bire bir sıcak ilişki içinde olması nedeniyle zaman zaman sorunlar yaşanıyor ve bu sorunların çözümü için; gerek cezai müeyyide ve gerekse eğitim çalışmalarını koordineli olarak sürdürüyoruz. Sorunların çözümü için zaman ihtiyaç var.

 

Bizden önceki dönemde sektörümüzde oluşmuş sorunları çözmek için elimizden gelen çabayı ekip olarak gösteriyoruz.

 

Sektörün sorunlarının dışında da minibüs şoförü arkadaşlarımızı günün şartlarına hazırlayacak olan eğitim çalışmalarımıza da periyodik olarak devam etmekteyiz.

 

Takdir edersiniz ki zaman içinde oluşan sorunların çözümü içinde zamana gereksinim var.

 

Antalyalıların çağdaş ulaşım hizmeti alabilmesi için belediyelerimizle ortak ve uyumlu çalışmalar yürütüyoruz.

 

Antalyalılardan biraz daha hoş görü ve sabır bekliyoruz. Zira onlara en iyi ve kaliteli hizmeti sunmanın arayışı içindeyiz.

 

 

 

 

Ulaş Kökçe

Minibüsleri kullanan şoförlerin alımında ya da belirlenmesinde ne gibi yaptırımlarınız oluyor. Esnaflığa uymayan durumlar gösteren şoförlere karşı neler yapıyorsunuz?

 

Mustafa Gönenç

Disiplin konusunda en sıkı odayız diyebilirim. Biz de yıllarca çalışmış olmasına rağmen men edilmiş pek çok şoför arkadaşımız oldu. Biz oda olarak son 7 aydan bugüne kadar 235 kişiyi men ettik.

 

Yani oda olarak ciddi ve kapsamlı bir temizlik yaptık diyebilirim. Amacımız Antalyalı vatandaşlarımıza en iyi biçimde hizmet etmek. Saygısızlığı, kabalığa hiç tahammülümüz yok. Şoförlerimiz sorun ne olursa olsun vatandaşımızla münakaşa girmemeli…

 

 

Ulaş Kökçe

‘Halk Kart’ uygulaması için görüşleriniz nelerdir? Yapılan ihaleden oda olarak memnun musunuz? ‘Antkart’  mı ‘ Halk Kart’ mı sizi memnun etti?

Mustafa Gönenç

İhaleden memnun olduğumuz yönleri olduğu kadar memnun olmadığımız yönleri de var. Oransal olarak Halk Kart uygulamasından memnunuz. Bir önceki sistem benim gelirimi yüzde 13 kesiyordu, şimdi yüzde 5 kesilecek ve de 10 ortaklı hakkım da doğacak.

 

Neden memnun olmayayım ki? Yüzde 13 gibi bir orandan, yüzde 5’e düşmesi tesellimiz oldu. Yüzde 8’lik bir indirim şoför esnafının belini doğrultacaktır.

 

Minibüsçü esnafının da bugün %10 ortak olduğu  akıllı kart uygulaması gerekliydi. Bugüne kadar sisteme değil sistemin yüksek oranda aldığı paya itiraz etmiştik.

 

Yeni ihale şartlarının önceki firmaya göre çok daha fazla avantaj sağladığının altını çizmek isterim. Bunun ötesinde üyelerimiz artık firmanın her şeyden öte ortağıdır.

 

Şoför esnafı ihalenin bu şekilde noktalanmasından memnun. Örneğin Antkart uygulaması olsaydı gelirimden 1.200 TL kesilecekken şimdi 500 TL kesilecek ve bunun yüzde onu da benim olacak.

 

Ancak işleyiş olarak ilerde bir sorun çıkar mı onu bilmiyorum. Yaşayıp göreceğiz. Ayrıca Antkart uygulamasında hesabımıza giriş haftalık olacakken şimdi günlük olacak bu da bizim avantajımıza bir sistem olacak. Bu da Halk Kart’ın bir diğer artı yönü.

 

Her vatandaş kartını okuttuğu zaman hesabımızda hemen görünecek bu da şeffaflık açısından yararlı olacak. Yani özet olarak Halk Kart ihalesi minibüs esnafı açısından yararlı ve artıları çok olan bir sistem olmuştur.

 

İnşallah işleyiş de istediğimiz gibi gider ve Antalya halkı ve şoförler olarak bizler de trafikte para alışverişi sorunundan kurtuluruz.

 

 

 

Ulaş Kökçe

‘Halk Kart’  ne zaman faaliyete geçecek? Size de bir örneği var mı?

Mustafa Gönenç

Çalışmaların son hızla gittiğini biliyoruz. Biz de sadece bir örneğinin resmini gönderdiler. 15 Haziran da resmen faaliyete geçecek.

 

 

Ulaş Kökçe

Oda olarak önünüzde duran bir diğer önemli sorun da minibüslerin otobüslere dönüştürülmesi konusu var. Hatta bunun 2012 yılına kadar AB standardı gereği sonuçlanması gündemde. Yaşanılan bu duruma nasıl gelindi. Bu istek ilk nasıl ortaya çıktı bu konunun biraz geçmişini anlatır mısınız? 

Mustafa Gönenç

Minibüslerin otobüslere dönüştürülmesi konusunda biz oda olarak çok mücadele ettik. Minibüsler otobüs olsun projesini ilk gündeme getiren benim. Minibüsler toplu taşıma aracı değil.

Türkiye genelinde de Antalya halkı nazarında da minibüs şoförleri yaptıkları iş gereği ya da fevri hareketlerinden dolayı üçüncü sınıf insan muamelesi görüyorlar.

Minibüsçü dendiğinde halkın gözünde arabesk dinleyen, eli sopalı, maganda sıfatları yakıştırılıyordu. Biz biraz da bu tabuları kırmak adına minibüsçülükten otobüse geçişin olması istedik.

İlk çıkış amacımız buydu. 2002 yılında bu konuyu araştırdık ve gündeme getirdik. Türkiye genelindeki benzer uygulamaları inceledik.

 

 

Ulaş Kökçe

Peki, son durum nedir? Büyükşehir Belediye toplu ulaşım çözümü için nasıl adımlar atıyor? 2012’ye kadar minibüslerin ortadan kalkması söz konusu. Büyükşehir’in Antalya’da 180 otobüs alım yetkisi için meclis kararı alıp, bunun 40 tanesi için ihale yaparak onaylama aşamasına getirmiş olması sizin çıkmaza sokmuyor mu?

Mustafa Gönenç

Zaten borçlarımızı hala kapatamadık. Esnafımızın hala borçları var. 2008 yılında araçlarını alanların borçları 2013 yılında bitecek. Yani borçlar bitmeden yine borçlandırılmak zorunda kalıyoruz.  Biz Halk otobüsleri ile anlaşalım istedik.

İki minibüsçünün bir otobüse dönüşmesi de yasal olarak mümkün olmuyor. Dava açıldığında hukuka aykırı bir durum yaşanıyor. Belediye bizi birkaç sefer bir araya getirdi, toplantılar yaptı ama bir sonuç çıkmadı. Çünkü otobüsçüler de kendi açılarından haklılar. Onların da Menderes Türel zamanında kazandıkları haklar var.

Mahkeme kararları var. Seçim öncesi çözüm için Mustafa Hoca vaatlerde bulundu ama onun da elini kolunu bağlayan mahkeme kararı var, yasalar var. Başkanımızın bu otobüsleri alması ile ilgili olarak da bizlerin anlaşması için ortaya attığı bir slogandı.

Aslında niyeti yoktu ama bizler anlaşamayınca, karşılıklı mahkemeler ve davaların ardı ardına gelince kararlığını sürdürüyor. 40 araç haziran ayında gelecek diye biliyorum.

 

 

Ulaş Kökçe

Mustafa Akaydın’ın seçimi kazanmasında Minibüs esnafının katkısı bilinen bir gerçek. Bu anlamda Mustafa Bey’e bir kırgınlığınız var mı?

Mustafa Gönenç

Minibüs esnafı seçimde hocayı destekledi. Ancak burada Mustafa hoca’nın da yapamayacağı şeyler var. Elinde olduğunu zannettiği yetkiler yürütme kararı nedeniyle onun adım atmasını engelliyor.

Ne var ki çözüm olarak biz otobüsçülerle bir kez daha görüştük, ne istediklerini sorduk. 160 otobüslerine karşılık 160 otobüs daha istediklerini yani bire bir otobüs istediklerini söylediler.

Ayrıca, hem minibüsçülerin hem de otobüsçülerin 9 metre alçak tabanlıya dönüp tek tip araç olmak istediklerini ve tek merkezden yönetilmek istediklerini söyleyip herkesin otobüs statüsüne dönmesini kararlaştırdık.

Belediye Başkanımız bu yaklaşıma sıcak bakmadı önce fakat ısrarımızı kırmadı. Başkanımız solcu ben ülkücü bir gelenekten gelmeme rağmen ortak akılda birleştik, beni kırmadı ve onlara 160 otobüs vermeyi kabul etti. Bu karar geçti, onaylandı.

Her şey bir güllük gülistanlık olmuşken bir anda eski oda başkanlığı yapmış Mustafa Ateş arkadaşımız dava açtı. Buna mukabil Halk otobüsleri de dava açtı. İş bir anda yine çıkmaza girdi.

Ulaş Kökçe

Peki, bu süreç nereye gidiyor? Otobüsçü bilmiyor, Minibüsçü bilmiyor, Büyükşehir Belediyesi başka bir taraftan konuya bakıyor; vatandaş ise yaşananlara bir türlü anlam veremiyor? Ne düşünüyorsunuz?

Mustafa Gönenç

Kısaca hiçbir siyasi partinin belediye başkanı esnafın birleşmesini istemiyor. Minibüsçülerin, otobüsçülerin birleşmesinden güçlenmesinden yana olan yok. Herkes bu insanları kullanıyor.

Bunun adı Mustafa Akaydın olsun, Menderes Türel olsun, Hasan Subaşı ya da Bekir Kumbul olsun hiç fark etmiyor. Yaşanan bu bozukluktan herkes faydalanıyor, nemalanıyor. Şimdi hoca ne yapar bilmem ama 40 otobüsü getirtir.

İhaleye açarak özel sektöre bu otobüsleri satar belediyeye para geliri olur. Zaten 40 otobüse almasına hiç gerek yok ki, bizim şu an 250 tane otobüsümüz yatıyor.

Şu anda Halk otobüslerini belediye iptal edebilir, lav edebilir. Burada belediyenin acizliği söz konusu. Çözüm artık belediyede, her şey belediyenin elinde bizlerin yapacağı bir şey yok.

Nasıl Ankara’da Melih Gökçek yeşil otobüsleri kaldırdıysa burada da benzer uygulama yapılabilir. Çünkü ulaşım büyükşehir belediyesinin elinde.

 

 

Ulaş Kökçe

Diyelim ki tüm araçların istenilen şekilde 9 metreliğe dönüştüğünü varsaysak. Bunun maddi büyüklüğü ne kadar olacaktı? Buna oda ve dolayısıyla da esnaflar ne kadar hazır?

Mustafa Gönenç

Ortalama bahsi geçen araçlar 200 milyar civarında. Değişimi isten araçların tamamı değişse 180 trilyona yakın bir rakam ortaya çıkıyor. Bu rakamı ne otobüs ne de minibüs esnafının kaldırmasına imkân yok. Zaten esnaf olarak perişan durumdayız.

Araçlarımızın neredeyse hepsi hacizli hala borç ödüyor şoför arkadaşlarımız. Bu otobüsler yurt dışından gelecek paramız dışarıya gidecek. Antalya dışına çıkacak ve daha da fakirleşeceğiz.

 

Ulaş Kökçe

Antalya trafiği ile ilgili olan en önemli aktör odalardan biri olarak trafiğin rahatlaması için kısa vadede sizce yapılması gereken en önemli çare nedir? En acil neler yapılırsa trafik rahatlar?

 

Mustafa Gönenç

Trafiğin yoğun olduğu belirli saatlerde sivil araçların trafikten men edilmesi sadece toplu taşıma araçlarına izin verilmesi yoluna gidilebilir. Yine sivil araçlar için şehir merkezinde tek-çift plaka uygulaması yapılabilir.

 

Bunun dışında güzergâhların acil olarak elden geçmesi trafiği büyük ölçüde rahatlatacaktır. Toplu taşıma araçları olması gereğinden fazla süre trafiğin içinde kalıyor. Gereksiz yere trafik işgali yapıyor.

 

 

Ulaş Kökçe

Raylı sistemin gelişi de yapılışı da hep konuşuldu. Şu an çalışan bu sistemin işlerliği hakkında ne düşünüyorsunuz. Antalya’nın trafiğine bir rahatlama getirdi mi sizce?

 

Mustafa Gönenç

Raylı sistem trafiği kesinlikle bir rahatlama getirmediği gibi bir önceki sorunuzun da karşılığı olarak acil olarak sökülüp atılması lazım. Antalya trafiğini kilitliyor. Batıdan doğuya geçişi yasaklıyor.

 

Hattın sökülüp otobüs ve minibüsler için tercihli yol yapılması gerekiyor. Hatta belediye bu uygulamadan daha çok para kazanır.

 

Raylı sistemin olması gereken güzergâhı otogar ve üniversiteden başlayıp havalimanı ve Kundu’ya kadar uzatılması daha yarar sağlayacaktır. Raylı sistem trafiğe külliyen zarar vermektedir. Olması gereken ancak yerin altından giden gerçek anlamda metrodur. 

 

 

Ulaş Kökçe

Minibüsçüler odası olarak Antalya halkında da isteğiniz var mı? www.antalyaburada.com aracılığı ile neler paylaşmak isterseniz?

 

 

Mustafa Gönenç

Onlar kadar trafikte olmaktan biz de son derece rahatsız oluyoruz.  Sorunlar ortak sorunumuz. Vatandaşlarımızdan bu konuda bizlere biraz daha yardımcı olması istiyoruz.

 

Karşılıklı anlayış ve sabır ile pek çok sorunun ortadan kalkacağını düşünüyorum. Özellikle her isteği yerde inme ve binme sevdasından vazgeçmeleri bizleri çok rahatlatacaktır. Minibüslere ticari taksi muamelesi göstermemelerini rica ediyoruz.

 

Yine buradan sizlerin aracılığı ile seslenmek istediğim bir diğer konu da yoğunluğun yaşandığı akşam ve sabah saatlerinde vatandaşlarımızın biraz daha fedakârlık göstermeleri.

 

 

 

Ulaş Kökçe

Minibüslerden ücretsiz olarak kimler yararlanma hakkına sahip? Bunu biraz açıklar mısınız? Sanırız bu konuda oldukça suistimal ediliyor değil mi?

Mustafa Gönenç

Son derece haklı bir yere değindiniz. Bu konu da bizim yarayan kanalarımızın başında geliyor. Kanun gereği; sarı basın kartı sahipleri, belediye zabıtaları, polis kimliği taşıyanlar, postacılar, İstiklal Madalyası sahipleri, Kore savaşına fiilen katılan gaziler, Kıbrıs Barış harekatına katılan fiilen katılan gaziler, Harp malulü ve vazife malulleri ile bunların kendilerine refakat eden eşleri, Şehit eşleri ve son olarak da engelli vatandaşlarımız ücretsiz olarak minibüslerden yararlanabiliyor.

Ancak başta polis, postacı ve zabıta olmak üzere bunların da mesai saatleri uygulaması koşulu varken buna uygulanmıyor. Özellikle polisler bu konuda bizi üzen mesleklerin başında geliyor.

Emekli polisler ya da polis ailesinden de ücret alınmamasını istiyor. Şoför arkadaşlarımız gereken uyarı yaptıklarında ise sonraki zamanlarda araçlar olur olmadık nedenlerden dolayı çevirtilip ceza kesiliyor. Bu konuda da biraz daha anlayış bekliyoruz.

Ulaş Kökçe

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bir süre önce esnaf odalarının aktif çalışmadığı, rant kapısı olarak görüldüğü nedeniyle temsilcilik düzeyinde tutularak ilgili ilin birlik başkanlığına bağlanması gündeme geldi bu konu ile ilgili olarak düşünceniz nedir?  

Mustafa Gönenç

Mevcut bir odanın başkanı olarak bu konu ile ilgili son derece karşıt görüş bildirmem gerekirken ben bakanlığın bu düşüncesini destekliyor ve doğru buluyorum. 100 civarında üyesi olan odalar var.

Hiçbir şekilde aktif değiller ve güçlü de olamıyorlar. Bence de 500’ün altındaki odaların kapatılması ve tek çatı altında birleşmesi gerekiyor.

Hatta birbirine yakın odaların da aslında birleşmesinden yanayım. Yani otobüsçülerin, minibüsçülerin tek bir şemsiye altında birleşmesinin daha güçlü bir yapı doğuracağını düşünüyorum.

Gerek mali gerekse de temsil açısından daha kuvvetli odaların varlığından yanayım. Ancak bu uygulamanın kısa vadede olacağını hiç sanmıyorum. Hiçbir oda başkanı mevcut koltuğundan vazgeçmek istemez.

Kimsenin benim gibi bu konuda açık ve radikal olacağını tahmin etmiyorum.